شماره ۱۰۹۶

کودکان ۲ساله دارای ضعف در بازی‌های کودکانه

دکتر فاطمه شاداب - کودکان

کودکان ۲ساله دارای ضعف در بازی‌های کودکانه

کودکان ۲ساله‌ای که از مهارت‌های زبانی ضعیف رنج (Poor Language Skills)می‌برند، بیشتر از همسالان خود در انجام بازی‌های کودکانه ضعف دارند و بنابراین از نظر اجتماعی از آنها عقب می‌مانند. درحالی که ۷۰درصد از کودکان ۲ساله‌ی دارای عملکرد توسعه‌ی زبانی طبیعی (Normal Language development) هنگام بازی با همسالان خود موفق هستند، تنها ۱۱درصد از کودکان ۲ساله‌ای که از ضعف مهارت‌های زبانی رنج می‌برند، در این بازی‌ها موفق عمل‌می‌کنند.

این کودکان همچنین نمی‌توانند تمرکزشان را در حین بازی حفظ کنند. این موضوع باعث می‌شود که آنها توسط کودکان دیگر و بتدریج از این بازی‌ها کنار گذاشته شوند و این بدین معنی است که به دلیل ضعف در مهارت‌های زبانی، دچار گوشه‌گیری اجتماعی(Social Exclusion) می‌شوند.

کودکان ‌۲ساله‌ای که محدودیت مهارت‌های زبانی را تجربه می‌کنند، تجربه‌ی اجتماعی مهمی را از دست می‌دهند که برای توسعه‌ی زبانی آنها بسیار حائز اهمیت می‌باشد. تحقیقات نشان می‌دهند که کودکان‌دارای مشکل زبانی، از نظر اجتماعی درگیر هستند که این معضل تا مقطع راهنمایی ادامه پیدا می‌کند. بررسی‌های قبلی که در کشورهای دیگر انجام شده‌است، روی کودکان بزرگتر متمرکز بوده‌اند.

گروه محققان نروژی این روابط را در مورد کودکان نروژی که در مهدکودک به‌سر می‌برند، آزمایش‌ نمودند. لازم به ذکر است که بیشتر کودکان نروژی از سن ‌۱سالگی به مهدکودک فرستاده می‌شوند.

محققان ارتباط میان زبان و مهارت‌های اجتماعی را در بیش از ۱۰۰۰ کودک ۲سال و ۹ماهه ارزیابی کردند و تفاوت قابل ملاحظه‌ای میان ۱۰درصد از ضعیف‌ترین کودکان و مابقی آنها در این گروه سنی خاص ‌مشاهده ‌نمودند. بازی‌کردن نیاز به مهارت مناسب در زبان دارد. حتی کودکان زیر ‌۳سال در حین بازی کردن از زبان استفاده می‌کنند و لازم است تا کودکان همدیگر را در این فرایند درک کنند. برای مثال در زمینه‌ی ایفای نقش(قرار دادن خود به جای افراد دیگر و بازی‌کردن نقش آنها، برای مثال نقش پدر یا مادر خانواده‌بودن)، کودکانی که نمی‌توانند قواعد بازی را بفهمند، به سرعت نقش‌های کوچک و بی‌اهمیت را اختیار می‌کنند. آنها ممکن است در نهایت نقش یک سگ یا یک بچه را بازی کنند.

تحقیقات نشان‌می‌دهد که این کودکان به جای نیاز به ماندن در کنار کودکان دیگر، به سرعت والدین خود را طلب می‌کنند. آنها در بازی‌های آزاد نیز عملکرد بدی دارند. اتفاقی که می‌افتد این است که از یادگیری آموزه‌ها، کدهای اجتماعی و محرک زبانی مورد نیاز در مهد کودک باز می‌مانند .

نقش مهم والدین

بررسی‌های دیگر نشان می‌دهند که کودکان ۵ساله‌ی دارای مشکلات زبانی، بیشتر توسط همسالان خود نادیده‌ گرفته می‌شوند؛ صحبت‌هایشان بی‌اهمیت تلقی می‌شود، برای ورود به بازی و مذاکره‌ی در حین آن با مشکل مواجه هستند و همبازی‌های محبوبی محسوب نمی‌گردند.

کودکان در این سنین  به‌طور حتم از مفهوم کمک به دیگران و یاری رساندن به آنان جهت ورود به بازی بی‌خبرند. بزرگسالان در اینجا نقش مهمی بازی می‌کنند. آنها می‌توانند با نظارت بر بازی کودکان، در مواقعی که نیاز می‌بینند، جهت ورود به بازی و ادامه دادن آن به کودکان کمک کنند. اینکه کودکان این حمایت را در مراحل اولیه به‌دست بیاورند، در درک زبانی آنها و یادگیری کدهای اجتماعی بسیار راه‌گشا است.

اگر این‌اتفاق ‌نیافتد،این‌مشکلات ‌اجتماعی بدتر می‌شوند و هنگام واردشدن کودک به مدرسه، همچنان باقی می‌مانند. مهارت‌های ضعیف اجتماعی به یکباره در زمان مدرسه ظهور پیدا نمی‌کنند.

این‌برنامه‌ی‌تحقیقاتی‌شامل‌بر بررسی‌هایی است که در مورد فرایند رشد و مسائل مربوط به آن در بیش از ۱۰۰۰کودک نروژی انجام می‌شود. محور تمرکز این پروژه، ارزیابی مهارت‌ها و توسعه‌ی فردی در درون‌مفاهیمی‌ چون‌‌زبان،حساب اجتماعی و عملکرد حرکتی کودکان مهدکودک از سن ۲/۵ سال‌به بالا است.در این برنامه‌ی تحقیقاتی درباره‌ی ‌مهارت‌ها و سطوح توسعه‌ی فردی کودکان، اطلاعات با ارزشی کسب شد. برای مثال می‌دانیم که کودکان نروژی از مهارت‌های حرکتی استوار‌تری نسبت به کودکان دیگر کشورها برخوردار هستند و این درحالی است که مهارت‌های ‌حساب (Numeracy Skills)آنها از همسالانشان در کشورهای‌ دیگر ضعیف‌تر است. همین‌طور فهمیده‌ایم که بین توسعه‌ی فردی دختربچه‌ها و پسربچه‌ها تفاوت‌های بنیادینی وجود دارد.

برای مثال می‌دانیم که پسربچه‌های۲ساله، کمتر به شرکت در فعالیت‌های زبانی (Language activities) تمایل دارند و اینکه کودکانی‌که دارای ‌مهارت‌های ‌حرکتی(Motor Skills) ضعیف هستند، غالباً از مهارت‌های حساب ضعیف‌تری نیز رنج می‌برند.دستیابی به این دانش در توسعه و رشد کودکان نروژی بسیار حائز اهمیت است.

روابط مهم

کودکانی که در این پروژه مورد بررسی قرار گرفته بودند، اکنون پا به مقطع ابتدایی گذاشتند. مهارت خواندن، نوشتن و ریاضی آنها در مقطع دوم و پنجم ابتدایی توسط معلمان ثبت می‌شود. همین‌طور که محققان درباره‌ی سطح مهارت خواندن، نوشتن و ریاضی آنها دانش کسب می‌کنند، می‌توانند با نگاه‌کردن به توسعه‌ی فردی‌ آنان در مهدکودک و مقایسه‌ی این دو مقطع، به ارزیابی کیفیت کسب مهارت‌های اولیه در دبستان بپردازند.

تعداد بازدید : 1125

ثبت نظر

ارسال