تفسیر آزمایش سی بی سی خون (CBC)

تفسیر آزمایش سی بی سی خون (CBC)

آزمایش شمارش کامل خون یا به اصطلاح آزمایش سی بی سی خون آزمایش خونی است که سلامت عمومی شما را ارزیابی می کند و طیف وسیعی از اختلالات شامل کم خونی، عفونت و سرطان خون را تشخیص می دهد.

دوشنبه 8 مهر 1398 ساعت 12:38
گروه ترجمه سایت پزشکی امروز

آزمایش شمارش کامل خون یا به اصطلاح آزمایش سی بی سی خون (CBC: Complete Blood Count) آزمایش خونی است که سلامت عمومی شما را ارزیابی می کند و طیف وسیعی از اختلالات شامل کم خونی، عفونت و سرطان خون را تشخیص می دهد.

در این بحث هدف تفسیر آزمایش سی بی سی خون و آشنایی با ویژگی های این آزمایش است.

 

 

cbc خون

 

آزمایش سی بی سی خون چه مواردی را اندازه گیری می نماید؟

 

آزمایش سی بی سی خون (CBC) یا شمارش کامل خون ، اجزا و ویژگی های مختلفی از خون افراد را اندازه گیری می نماید که شامل:

 

  • گلبول های قرمز خون که اکسیژن را حمل می کند

  • گلبول های سفید خون که با عفونت مبارزه می کنند

  • هموگلوبین، پروتئین حمل کننده اکسیژن در گلبول های قرمز خون

  • هماتوکریت، نسبت گلبول های قرمز خون به اجزای مایع یا پلاسما در خون

  • پلاکت ها، که به لخته شدن خون کمک می کنند.

 

افزایش یا کاهش غیرعادی در شمارش سلولی که در آزمایش شمارش کامل خون آشکار می شود، نشان دهندۀ شرایط پزشکی اساسی در بدن می باشد که روند درمانی آتی را مشخص نموده و ارزیابی های بیشتری را منجر می شود.

 

چرا آزمایش سی بی سی خون (CBC) انجام می شود؟

 

یک آزمایش شمارش کامل خون (CBC) تست متداولی است که به دلایل متعددی انجام می شود:

 

  • جهت بررسی سلامتی عمومی بدن:

 

 آزمایش سی بی سی (CBC) یا آزمایش شمارش کامل خون را به عنوان بخشی از آزمایشات متداول پزشکی جهت پایش سلامت عمومی شما و غربالگری طیفی از اختلالات مانند کم خونی یا سرطان خون توسط پزشک به شما تجویز می گردد.

 

  • جهت تشخیص بیماریها و ارزیابی وضعیت پزشکی:

 

پزشک چنانچه شما تجربه ضعف، خستگی، تب، التهاب، کبودی یا خونریزی را داشته اید انجام آزمایش شمارش کامل خون (CBC) را تجویز نماید. شمارش کامل خون به تشخیص دلیل این نشانه ها کمک می کند. چنانچه پزشکتان به وجود عفونت در بدنتان مشکوک شود این آزمایش می تواند به تایید این تشخیص کمک کند.

 

  • پایش وضعیت پزشکی:

 

چنانچه یک اختلال خونی در شما تشخیص داده شود که شمارش سلولی را تحت تاثیر قرار دهد، پزشکتان برای پایش این وضعیت از آزمایش شمارش کامل خون استفاده می کند.

 

  • پایش روند درمانی:

 

اگر در یک روند درمانی قرار دارید و داروهایی را مصرف می نمایید که میزان سلول خون را تحت تاثیر قرار می دهد، آزمایش سی بی سی (CBC) توسط پزشک شما احتمالا تجویز خواهد گردید.

 

آمادگی برای آزمایش سی بی سی (CBC):

 

اگر نمونه خون شما تنها برای آزمایش سی بی سی مورد ارزیابی قرار بگیرد، می توانیدپیش از آزمایش بصورت عادی بخورید و بیاشامید. اما اگر قرار است نمونه خونتان برای آزمایشات تکمیلی بکار رود، باید برای مدت معینی قبل از آزمایش ناشتا باشید. روی هم رفته به نوع آزمایش سی بی سی خون شما بستگی دارد ، یک آزمایش شمارش کامل خون در حالت عادی نیازی به ناشتا بودن ندارد و در صورت تجویز شدن آزمایش های جانبی دیگر و نوع آزمایش باید حداقل تا 12 ساعت پیش از آزمایش چیزی میل ننموده و نیاشامید.

 

 

آزمایش خون

 

 

آزمایش سی بی سی چگونه انجام می شود؟

 

برای یک شمارش کامل خون، عضوی از تیم مراقبت درمان شما نمونه خونتان را بوسیله سوزن از رگ بازو می گیرد. نمونه خون برای ارزیابی به آزمایشگاه فرستاده می شود. پس از آن می توانید بلافاصله به فعالیت های روزمره خود بپردازید.

 

دامنه طبیعی آزمایش سی بی سی خون :

 

جدول زیر بیانگر میزان طبیعی و نرمال آزمایش شمارش کامل خون (CBC) می باشد.

آقایان

4.35-5.65 trillion cells/L*
(4.32-5.72 million cells/mcL**)

خانمها

3.92-5.13 trillion cells/L
(3.90-5.03 million cells/mcL)

 

 

Red Blood Cell Count

تعداد گلبولهای قرمز خون

آقایان

13.2-16.6 grams/dL***
(132-166 grams/L)

خانمها

11.6-15 grams/dL
(116-150 grams/L)

 

Hemoglobin

هموگلوبین

آقایان

 38.3-48.6 percent

خانمها

35.5-44.9 percent

 

Hematocrit

هماتوکریت

 

3.4-9.6 billion cells/L
(3,400 to 9,600 cells/mcL)

 

White blood cell count

تعدادگلبولهای سفید

آقایان 

135-317 billion/L
(135,000 to 317,000/mcL)
خانمها 

157-371 billion/L
(157,000-371,000/mcL)

 

Platelet count

تعداد پلاکت

 

  • * L = liter
  • ** mcL = microliter
  • *** dL = deciliter

 

آزمایش سی بی سی ، یک آزمایش قطعی نیست

 

آزمایش شمارش کامل خون معمولا یک آزمایش تشخیص قطعی نیست و بر پایه دلیلی که پزشکتان این آزمایش را توصیه کرده باشد، اگر نتایج بدست آمده ، خارج از محدوده نرمال باشند ممکن است نیاز به پیگیری داشته باشند و یا خیر. پزشک ممکن است نیاز داشته باشد تا در کنار نتایج CBC به نتایج سایر آزمایش های خون هم نگاهی بیاندازد و یا آزمایشات تکمیلی مورد نیاز باشد.

برای نمونه اگر شما سلامت باشید و هیچ علامت یا نشانه ای از بیماری نداشته باشید، نتایجی که در شمارش کامل خون کمی خارج از محدوده نرمال باشند دلیلی برای نگرانی نیستند و پیگیری نیاز نیست. اگر تحت درمان سرطان هستید، نتایج شمارش کامل خون خارج از محدوده نرمال ممکن است نشاندهنده نیاز به تغییر در نقشه درمان شما باشد.

در برخی موارد، اگر نتایج بطور قابل ملاحظه ای بالا یا پایین محدوده نرمال باشد ، پزشک شما را به متخصصی در زمینه اختلالات خونی (هماتولوژیست) ارجاع می دهد.

 

تفسیر نتایج آزمایش سی بی سی خون :

 

نتایج موارد زیر در بالاتر یا پایینتر از محدوده نرمال در شمارش کامل خون ممکن است نشانده نده مشکلی باشد:

 

    • شمارش گلبول قرمز، هموگلوبین و هماتوکریت:

     

    نتایج شمارش گلبول قرمز، هموگلوبین و هماتوکریت با یکدیگر مرتبط هستند زیرا هریک بخشی از گلبولهای قرمز خون را می سنجند.

    اگر اندازه گیری ها در این سه ناحیه کمتر از میزان نرمال باشد، شما کم خونی (Anemia)  دارید. کم خونی موجب خستگی و ضعف می شود. کم خونی دلایل مختلفی دارد از جمله سطوح پایین ویتامینهای خاص یا آهن، خونریزی یا بیماری های خاص و . . .

    اگر شمارش گلبول قرمز خون بالاتر از میزان نرمال باشد،اریتروسیتوزیز-erythrocytosis، یا میزان بالای هموگلوبین یا هماتوکریت می تواند نشانگر بیماری خاص پزشکی مانند پلی سیتمی ورا ( polycythemia vera ) یا بیماری قلبی باشد.

     

    • شمارش گلبول سفید:

     

    سطح پایین شمارش گلبول سفید منجر به بروز لوکوپنیا(leukopenia) می گردد و زمینه ساز بیماری هایی نظیر اختلال خودایمنی(autoimmune disorder) می گردد که سلولهای گلبول سفید را از بین می برند، و منجر به بروز مشکلات مربوط به مغز استخوان یا سرطان می شود. با استفاده از داروهای خاص می توان شمارش گلبول سفید را کاهش داد.

    حال اگر شمارش گلبول سفید بالاتر از حد نرمال بود، ممکن است دچار عفونت یا التهاب یا نشانگر این موضوع باشد که اختلالی در سیستم ایمنی یا بیماری مغزاستخوان داشته باشید. شمارش بالای گلبول سفید همچنین می تواند واکنشی در برابر دارو باشد.

     

    • شمارش پلاکت:

     

    چنانچه شمارش پلاکت کمتر از میزان نرمال باشد ترومبوسیتوپنیا(thrombocytopenia) یا بالاتر از نرمال باشد ترومبوسیتوزیز(thrombocytosis) اغلب نشانۀ  یک بیماری خاص یا عوارض جانبی دارو است. اگر شمارش پلاکت خارج از محدوده نرمال باشد، برای تشخیص علت نیازمند آزمایشات تکمیلی است.

جهت کسب اطلاعات بیشتر به سایت پزشکی امروز مراجعه نمایید.

 

 

 گلبول قرمز

 

تعداد بازدید : 118

ثبت نظر

ارسال