شماره ۱۲۲۲

مزایا و محدودیت‌های استفاده ‌از ‌آرژنین

پزشکی امروز

مزایا و محدودیت‌های استفاده ‌از ‌آرژنین

آرژنین یکی از اسیدآمینه‌های نیمه‌ضروری است. بدن انسان خود توانایی ساخت‌و‌تولید آرژنین را دارد اما در بعضی شرایط، بدن نمی‌تواند به‌مقدار کافی آرژنین تولید‌کند.

چهارشنبه 3 بهمن 1397 ساعت 11:22
دکتر مصطفی نوروزی (دانشیار علوم‌تغذیه) - مهندس سمانه مختارزاده (کارشناس صنایع‌غذایی)

 برای نمونه در شرایطی همچون استرس‌زیاد، بیماری و زخم. آرژنین به‌طور‌طبیعی درخوراکی‌هایی مانند آجیل، شکلات، لبنیات، ژلاتین، گوشت‌ قرمز و سفید، گندم، لوبیا، بادام و‌... یافت‌می‌شود. بدن انسان به‌طور‌معمول ۳ الی۶ گرم آرژنین روزانه از غذا دریافت‌می‌‌نماید. آرژنین اسیدآمینه‌ای است که پیش‌ساز ساخت‌کراتین در بدن بوده و ماده اساسی درساخت نیتریک اکساید است و موجب تسهیل در ادامة روند پاکسازی‌طبیعی آمونیاک از خون می‌گردد.

کاربرد آرژنین:

این ماده، موجب سوخت‌وساز گلوکز و تولید انرژی در تمرین ورزشی و تحریک‌کننده هورمون رشد است و میزان چربی‌سوزی را بالا‌برده و برای بازگشت‌عضله به حالت اولیه و ساخت عضله مفید‌می‌باشد.

آرژنین با افزایش و بهبود جریان‌خون به عضلات سبب افزایش قـدرت‌وتـوان استقامتی ورزشکارشـده و در پیشگیری‌از‌ خستگی عصبی‌/ عضلانی به‌کارمی‌رود. آرژنین در تولید نیتریک‌اکساید و کراتین نیز نقش‌مهمی را ایفا‌می‌نماید.

عملکرد و وظایف:

آرژنین به‌عنوان ماده پیش‌ساز نیتریک‌اکساید دربدن فعالیت می‌کند. نیتریک اکساید یک ترکیب شیمیایی است که موجب گشادشدن رگ‌هاشده و با افزایش حجم رگ‌ها و بازکردن منافذ مامبران سلول‌های‌خونی، انتقال اکسیژن و موادمغذی را با سرعت بالایی درسراسر بدن امکان‌پذیر می‌نماید. تحریک ساخت پروتئین توسط آمینواسیدآرژنین سبب افزایش سایز، قدرت و مقاومت هرچه بیشتر عضلات‌بدن خواهدشد. بدنسازان نیز بر این باورند که بامصرف آرژنین توانسته‌اند مدت بیشتری تمرین‌نموده و افزایش حجم‌عضلات بهتری داشته باشند. کاهش درد عضلانی پس‌از تمرین از دیگر پیامدهای مصرف آرژنین در این گروه از ورزشکاران بود.

از سایر کارکردهای آرژنین دربدن به‌موارد زیر می‌توان اشاره‌نمود: افزایش تولید هورمون‌رشد، پاکسازی و دفع سموم تولیدشده دربدن و تقویت سیستم‌دفاعی بدن درمقابل بیماری‌ها. با توجه به اینکه آرژنین ماده اولیه و تشکیل‌دهنده نیتریک‌اکساید است، اغلب به‌منظور تقویت قوای‌جنسی نیز از آن استفاده‌می‌گردد. آرژنین قادر به پاکسازی رادیکال‌های آزادخون و بهبود عملکرد سیگنال‌های سلول‌های عضلانی و رهاشدن هورمون‌رشد، تنظیم متابولیسم کلسترول و میزان‌نمک در بدن است. حفظ میزان نیتروژن درپی مصرف نیتروژن موضوعی بوده که درمیان بدنسازان و دانشمندان مورد توافق بوده و این اعتقاد که آرژنین قطعا برای رشد مؤثر است، به سبب توانایی در گشادکردن عروق و سهم آن در ساخت پروتئین می‌باشد.

بررسی‌های انجام‌شده پیرامون آرژنین:

بررسی‌‌ها نشانگر آن است که مقدار ۹ گرم آرژنین برای افزایش سطوح هورمون‌رشد مناسب است و وجود آرژنین سبب تحریک هورمون‌رشد می‌گردد. دیگر محققان قادر به‌تکرار این تأثیرات و تایید این مدعا نبودند که آرژنین می‌تواند سطوح را به بهترین شکل افزایش‌دهد. آنها دریافتند که ۱/۵ تا ۳گرم آرژنیــن پیـش‌از تمریـن قادر به ‌پیشگیری‌از خستگی‌عصبی‌‌/ عضلانی است. جهت تأیید نیروزایی مفید آرژنین در پیشگیری از خستگی عصبی‌‌/ عضلانی، به تحقیقات بیشتری نیاز است. جهت افزایش هورمون‌رشد باید ۱۳گرم از‌این ماده پیش‌از خواب مصرف‌شود که این امر غیرممکن است و مصرف این مکمل به‌عنوان افزایش سطح‌هورمون‌رشد پیش‌از خواب منطقی به‌نظر‌نمی‌رسد.

مزایای مصرف آرژنین:

نیتریک‌اکساید با بالابردن سرعت انتقال‌اکسیژن و مواد مغذی در سراسربدن سبب پیشگیری‌از تنگی‌نفس و بهبود کیفیت تنفس و خون‌رسانی می‌گردد. آرژنین ازگذشته به‌عنوان درمانی برای آب‌مروارید، ناراحتی‌های کلیوی، معده و روده و کبد شناخته شده است و افزایش تولید نیتریک‌اکساید توسط آرژنین، موجب ریکاوری سریع‌تر عضلات پس‌از تمرین و درد کمتر عضلانی می‌گردد. خون‌رسانی سریع به‌عضلات تحت‌تمرین همچنین ازفواید وجود هرچه بیشتر این آمینواسید در بدن فرد است. بالابردن آستانةتحمل، فشار و بهبود عملکرد ورزشی بدنسازی از دیگر مزایای آرژنین می‌باشد.

محدودیت‌های استفاده‌از آرژنین:

افزایش چشمگیر نیتریک‌اکساید نیاز به مقادیر بالایی از آرژنین در بدن دارد. بالارفتن غیرطبیعی این آمینواسید منجربه ایجاد نفخ، اسهال و مشکلات روده می‌شود. این فرآیند رقیق‌کننده خون است و افرادی‌که از هرگونه رقیق‌کننده‌های‌خونی استفاده‌می‌کنند، باید درمصرف آرژنین احتیاط نمایند. بیماران مبتلا به‌ویروس تبخال ازمصرف آرژنین به‌علت نشانه‌های ابتلا به بیماری‌های ویروسی منع شده‌اند (احتمالاً لیبیدو را افزایش می‌دهد) و افراد مبتلا به بیماری‌هایی مانند بیماری‌های قلبی‌/عروقی یا اعصاب و روان نیز پیش‌از مصرف با پزشک مشورت کنند. این مکمل برای افرادی‌که احتمال بروز واکنش‌های آلرژیک درآنها زیاداست، نباید مصرف‌شود. حدمجاز و بی‌خطر برای دریافت آرژنین ۲۰گرم در روز برآورد شده‌است.

چه اشخاصی به آرژنین نیاز دارند:

نوجوانان، کودکان کمتراز ۷سال، ورزشکاران و افراد مسن. میزان آرژنین، اسید آمینه نیمه‌ضروری مؤثر در تقویت سیستم ایمنی در بلوغ است. آرژنین دربدن هنگام ترمیم جراحت باید بامصرف بیشتر، افزایش‌یابد.

نکات مهم: برخی‌از اثرات مکمل‌آرژنین دربدن انسان:

افزایش توانایی دستگاه تولیدمثل،کمک به‌کاهش فشارخون، افزایش جریان گردش‌خون دربدن و اندام‌های تناسلی، افزایش بارورسازی مردان و زنان، افزایش تولیداسپرم، افزایش‌توده و حجم‌عضلانی،کمک به‌افزایش‌حساسیت و عملکرد انسولین، کاهش خطر بیماری‌های قلبی،تسریع ترمیم، بهبود بافت‌های آسیب‌دیده، کاهش زمان ترمیم‌زخم و جراحات، گسترش و بهبود عملکرد سیستم ایمنی‌بدن،دخالت در سنتز و ساخت اکسید نیترو(NO) و تحریک‌ترشح و آزادسازی هورمون‌رشد(HGH) از هیپوفیز.

عملکردهای دیگر آرژنین:

آرژنین رشد تومورها و پیشرفت سرطان را به‌تأخیر می‌اندازد. اندازه و فعالیت غده تیموس را افزایش‌‌داده و برای افرادی‌که دچار بیماری ایدز، بیماری‌های بدخیم و کبدچرب هستند نیز مفید می‌باشد. این اسیدآمینه با خنثی‌کردن آمونیاک در سم‌زدایی‌کبد کمک می‌نماید. ممکن‌است با کمبود آرژنین بلوغ‌جنسی به تاخیر افتد و برای مردانی‌که دچار عقیمی شده‌اند مفید بوده و همچنین برای ترمیم بافت‌ها و پوست نیز سودمند می‌باشد. آرژنین در کاهش وزن مؤثر بوده و موجب افزایش حجم‌ماهیچه و کاهش‌چربی‌های بدن می‌گردد.

نتیجه‌گیری:

باتوجه به‌استفاده گسترده از اسیدآمینه آرژنین در ورزشکاران که برای سنین گوناگون نیز پیشنهاد می‌گردد، باید دقت‌شودکه توصیه به‌مصرف مکمل‌آرژنین فقط توسط پزشکان، متخصصان طب‌ورزشی و متخصصان تغذیه انجام‌شود و ضمناً به برخی‌از محدودیت‌های مصرف آن ازجمله افزایش احتمالی فشارخون و احتمال افزایش لیبیدو به‌ویژه در نوجوانان و جوانان ورزشکار نیز توجه‌شود. همین‌طور به‌یاد داشته‌باشیم که مصرف خودسرانة آن جهت افزایش‌رشد قد ممکن‌است بسیارخطرناک باشد.

 

تعداد بازدید : 276

ثبت نظر

ارسال